बँक कर्मचारी पगार कॅल्क्युलेटर 2026 — 12वा द्विपक्षीय करार (लिपिक, PO आणि अधिकारी स्केल I–VII)

बँक कर्मचारी पगार कॅल्क्युलेटर (12th BPS)

तुमचा संवर्ग आणि वेतन स्टेज निवडा, सध्याचा DA दर तपासा आणि पगार काढा वर क्लिक करा. सर्व नियम 12वा द्विपक्षीय करार (वर्कमेन) आणि 9th Joint Note (अधिकारी) नुसार आहेत.

बँक पगार कसा काढला जातो — टप्प्याटप्प्याने सूत्रे

एका ओळीत: PSU बँक कर्मचाऱ्याचा मासिक पगार = Basic Pay + Special Allowance + DA + HRA + ठरावीक भत्ते (Learning/Transport/PQP/Special Pay/FPP), आणि त्यातून वैधानिक कपाती (NPS किंवा PF, व्यवसाय कर, आयकर TDS) व वसुली वजा.

टप्पा 1 — ग्रॉस पगार

टप्पा 2 — Special Allowance

उदाहरण: Basic ₹24,050 असलेल्या लिपिकाचा Special Allowance = 24,050 × 26.50% = ₹6,373.25.

टप्पा 3 — महागाई भत्ता (DA)

उदाहरण: त्याच लिपिकाचा DA-पात्र आधार = 24,050 + 6,373.25 + 850 = ₹31,273.25. 1 नोव्हेंबर 2026 पासूनच्या 31.33% DA वर DA = ₹9,797.91 (27.83% वर तो ₹8,703.35 होता). DA कसा ठरतो याची संपूर्ण माहिती बँक DA मार्गदर्शकात आहे.

टप्पा 4 — घरभाडे भत्ता (HRA)

उदाहरण: कोणत्याही शहरात लिपिक → HRA = 24,050 × 10.25% = ₹2,465.13. 9% श्रेणीतील केंद्रात अधिकारी स्केल I → HRA = 48,480 × 9% = ₹4,363.20.

टप्पा 5 — कपाती आणि निव्वळ पगार

उदाहरण: लिपिक: NPS = 10% × (24,050 + 9,797.91) = ₹3,384.79. व्यवसाय कर ₹200 आणि TDS शून्य धरल्यास, ₹43,536.29 च्या ग्रॉसवर हातात येणारा पगार सुमारे ₹39,951.50 होतो.

टप्पा 6 — वार्षिक आकडा

पगाराचे घटक — एकेक करून समजून घ्या

1. Basic Pay

• काय आहे: ग्रेड, स्केल आणि सेवेच्या वर्षांवरून ठरणारा पगाराचा मूळ भाग. 12th BPS मध्ये नव्या वेतनश्रेणी जुन्या Basic मध्ये 8,088 CPI अंकांपर्यंतचा DA विलीन करून आणि लोड फॅक्टर जोडून तयार केल्या गेल्या.
• उदाहरण: प्रवेश स्तर लिपिक = ₹24,050; प्रवेश स्तर अधिकारी स्केल I = ₹48,480.
• लक्षात घ्या: जवळपास प्रत्येक इतर घटक — Special Allowance, DA, HRA, NPS आणि निवृत्ती लाभ — Basic Pay च्या टक्केवारीतच मोजला जातो.

2. Special Allowance

• काय आहे: Basic Pay ची ठरावीक टक्केवारी, जी 10th BPS मध्ये प्रथम आली — पेन्शनचा भार न वाढवता पगार वाढवण्यासाठी.
• दर: 26.50% (लिपिक, सब-स्टाफ, स्केल I), 28.30% (स्केल II–III), 30.50% (स्केल IV–V), 31.50% (स्केल VI–VII).
• उदाहरण: स्केल IV अधिकारी, Basic ₹1,02,300 → 1,02,300 × 30.50% = ₹31,201.50.
• लक्षात घ्या: यावर DA मिळतो, पण तो PF, पेन्शन आणि ग्रॅच्युइटी च्या गणनेत धरला जात नाही.

3. महागाई भत्ता (DA)

• काय आहे: महागाईची भरपाई, जी CPI-IW (आधार 2016=100) शी जोडलेली आहे आणि दर तिमाहीला बदलते.
• सूत्र: DA % = तिमाही सरासरी CPI-IW − 123.03; तो Basic + Special Allowance + पात्र ठरावीक भत्त्यांवर लागतो.
• केव्हा बदलतो: फेब्रुवारी, मे, ऑगस्ट आणि नोव्हेंबरमध्ये.
• उदाहरण: नोव्हेंबर 2026 पासून 31.33% वर प्रवेश स्तर अधिकारी स्केल I ला ₹62,177.20 (Basic + Special Allowance + Learning Allowance) वर सुमारे ₹19,480.12 DA मिळतो; 27.83% वर तो ₹17,303.91 होता.
• लक्षात घ्या: 12th BPS नंतर DA टक्केवारी आधीपेक्षा (~48%) कमी दिसते, कारण DA चा मोठा भाग Basic मध्ये विलीन झाला. जुने DA दर नव्या Basic वर कधीही लावू नका.

12th BPS मध्ये DA चा प्रवास (IBA अधिसूचित दर):

4. घरभाडे भत्ता (HRA)

• काय आहे: कर्मचारी बँक क्वार्टर किंवा लीज निवास घेत नसल्यास राहण्याच्या खर्चासाठी मदत.
• दर: Basic × 10.25% (लिपिक/सब-स्टाफ, सर्व केंद्रे); अधिकारी: केंद्राच्या श्रेणीनुसार 10% / 9% / 8%.
• लक्षात घ्या: लीज निवास असलेल्या अधिकाऱ्याच्या पे-स्लिपवर HRA ₹0 असतो; बँक शहर/पदानुसार ठरलेल्या मर्यादेत भाडे थेट घरमालकाला देते — मर्यादा तुमच्या बँकेच्या परिपत्रात पाहा.

5. Learning Allowance (अधिकारी)

• सतत व्यावसायिक शिक्षणाला प्रोत्साहन देण्यासाठी ठरावीक ₹850 दरमहा + लागू DA. स्केल I ते VII सर्व अधिकाऱ्यांना; यावर DA मिळत असल्याने दर तिमाहीला त्याचे मूल्य वाढते.

6. Transport Allowance (वर्कमेन)

• दर: लिपिक आणि सब-स्टाफ दोघांनाही ₹850 दरमहा, त्यावर लागू DA.
• लक्षात घ्या: अधिकाऱ्यांना हा भत्ता पे-स्लिपवर मिळत नाही — त्यांच्यासाठी कन्व्हेयन्स/पेट्रोल प्रतिपूर्ती योजना असते, जी ग्रॉस पगारात जोडली जात नाही.

7. Special Pay (लिपिक ड्युटी पदे)

• दर: कस्टमर सर्व्हिस असोसिएट ₹1,970; सीनियर CSA (कॅश) ₹3,050; स्पेशल CSA ₹4,600 दरमहा.
• लक्षात घ्या: Special Pay वर DA मिळतो आणि तो निवृत्ती लाभांत धरला जातो — Special Allowance सारखा वगळला जात नाही.

8. Professional Qualification Pay (PQP)

• काय आहे: JAIIB / CAIIB पूर्ण केल्यावर मिळणारा अतिरिक्त पगार (JAIIB बद्दल: JAIIB माहिती).
• लिपिक: PQP ची ठरावीक रक्कम (उदा. ₹820) — कॅल्क्युलेटर JAIIB साठी ₹820 आणि CAIIB साठी ₹1,640 धरतो; अचूक रक्कम बँकेच्या परिपत्रात तपासा.
• अधिकारी: JAIIB = 1 अतिरिक्त वेतनवाढ; CAIIB = 2 अतिरिक्त वेतनवाढी.
• लक्षात घ्या: PQP वर DA मिळतो आणि जुन्या (PF असलेल्या) कर्मचाऱ्यांच्या PF गणनेत तो धरला जातो.

9. FPP आणि CCA

• FPP: वेतन सुधारणेपूर्वी स्केलच्या कमाल टप्प्यावर पोहोचलेल्या कर्मचाऱ्यांसाठी संरक्षित वेतन.
• CCA: मोठ्या शहरांतील जास्त राहणीमान खर्चाची भरपाई; दर शहर आणि पदानुसार बदलतात — बँकेचे परिपत्र पाहा.

10. Performance Linked Incentive (PLI) — वार्षिक

• बँकेच्या ऑपरेटिंग नफ्याच्या वार्षिक वाढीशी जोडलेला वार्षिक बोनस: वाढ 5% पेक्षा कमी → काही नाही; 5–10% → 5 दिवसांचा पगार; 10–15% → 10 दिवसांचा पगार; 15% पेक्षा जास्त → 15 दिवसांचा पगार (Basic + DA). तो मासिक नसून वार्षिक आहे आणि मिळालेल्या वर्षी पूर्ण करपात्र आहे.

11. वेतनवाढ — वार्षिक, पदोन्नती आणि स्थगन

• वार्षिक वेतनवाढ: स्केलच्या कमाल टप्प्यापर्यंत दर 12 महिन्यांनी Basic मध्ये ठरावीक वाढ.
• पदोन्नतीवर फिटमेंट: पदोन्नतीवर तुमचा Basic वरच्या स्केलच्या बरोबरीच्या किंवा लगेच वरच्या टप्प्यावर बसवला जातो.
• स्थगन वेतनवाढ (stagnation increment): कमाल टप्प्यावर पोहोचल्यानंतर ठरावीक कालावधीने मिळणारी वेतनवाढ; संख्या व कालावधी संवर्गानुसार — परिपत्रात तपासा.

बँक पगारातून होणाऱ्या कपाती

1. NPS योगदान (1 एप्रिल 2010 किंवा नंतर रुजू)

कर्मचारी: 10% × (Basic Pay + DA), दरमहा. बँक: 14% × (Basic Pay + DA) तुमच्या NPS PRAN खात्यात जमा करते — पे-स्लिपवर न दिसणारी निवृत्ती बचत. NPS Special Allowance किंवा HRA वर कधीच कापला जात नाही. सविस्तर: NPS मराठी माहिती; निधीचा अंदाज: NPS कॅल्क्युलेटर.

2. भविष्य निर्वाह निधी (1 एप्रिल 2010 पूर्वी रुजू)

जुन्या (defined benefit) पेन्शन योजनेतील कर्मचारी PF = 10% × (Basic Pay + PQP + Special Pay) देतात. त्यांना NPS ऐवजी जुनी पेन्शन मिळते.

3. व्यवसाय कर (Professional Tax)

राज्य सरकारचा कर, वार्षिक कमाल ₹2,500. महाराष्ट्रात ₹10,000 पेक्षा जास्त मासिक पगार असलेल्या पुरुषांसाठी ₹200 दरमहा आणि फेब्रुवारीत ₹300 (महिलांसाठी ₹25,000 पर्यंत सूट). काही राज्यांत व्यवसाय कर नाही. कॅल्क्युलेटरमध्ये तुमच्या राज्याची रक्कम भरा.

4. आयकर (TDS)

तुम्ही निवडलेल्या नव्या किंवा जुन्या कर प्रणालीनुसार स्रोतावर कापला जातो. प्रवेश स्तरावरील लिपिकांना नव्या प्रणालीत सवलतीमुळे बहुतेक वेळा शून्य कर लागतो; अधिकाऱ्यांचा साधारणपणे दरमहा TDS कापला जातो. तुमचा कर इन्कम टॅक्स कॅल्क्युलेटर ने काढा.

5. वेल्फेअर फंड, युनियन, विमा आणि कर्ज वसुली

स्टाफ वेल्फेअर फंड, युनियन/असोसिएशन वर्गणी, गट विमा प्रीमियम, सण अग्रिमाचे हप्ते आणि स्टाफ गृह/वाहन कर्जाचे EMI थेट पगारातून कापले जातात. EMI चे नियोजन EMI कॅल्क्युलेटर ने करा.

12th BPS वेतनश्रेणी आणि सूचक पगार तक्ते (लिपिक ते स्केल VII)

खालील सर्व Basic Pay 12वा द्विपक्षीय करार / 9th Joint Note मधील आहेत. "सूचक ग्रॉस" मध्ये 1 नोव्हेंबर 2026 पासूनचा DA 31.33% (CPI-IW वरून गणना; IBA परिपत्रक प्रतीक्षेत) — Basic + Special Allowance + ₹850 Transport/Learning Allowance वर — आणि सामान्य HRA (लिपिक/सब-स्टाफ 10.25%; अधिकारी 10% श्रेणी) धरला आहे. वेतनश्रेणीत "(1,340/3)" म्हणजे ₹1,340 च्या 3 वेतनवाढी.

लिपिक (कस्टमर सर्व्हिस असोसिएट)

वेतनश्रेणी: ₹24,050 – (1,340/3) – 28,070 – (1,650/3) – 33,020 – (2,000/4) – 41,020 – (2,340/7) – 57,400 – (4,400/1) – 61,800 – (2,680/1) – 64,480 · 20 टप्पे · Special Allowance 26.50% · Transport ₹850

सब-स्टाफ (अधीनस्थ कर्मचारी)

वेतनश्रेणी: ₹19,500 – (665/4) – 22,160 – (830/5) – 26,310 – (990/4) – 30,270 – (1,170/3) – 33,780 – (1,345/3) – 37,815 · 20 टप्पे · Special Allowance 26.50% · Transport ₹850

अधिकारी स्केल I — JMGS-I (प्रोबेशनरी ऑफिसर)

वेतनश्रेणी: ₹48,480 – (2,000/7) – 62,480 – (2,340/2) – 67,160 – (2,680/7) – 85,920 · 17 टप्पे · Special Allowance 26.50% · Learning ₹850

अधिकारी स्केल II — MMGS-II

वेतनश्रेणी: ₹64,820 – (2,340/1) – 67,160 – (2,680/10) – 93,960 · 12 टप्पे · Special Allowance 28.30% · Learning ₹850

अधिकारी स्केल III — MMGS-III

वेतनश्रेणी: ₹85,920 – (2,680/5) – 99,320 – (2,980/2) – 1,05,280 · 8 टप्पे · Special Allowance 28.30% · Learning ₹850

अधिकारी स्केल IV — SMGS-IV

वेतनश्रेणी: ₹1,02,300 – (2,980/4) – 1,14,220 – (3,360/2) – 1,20,940 · 7 टप्पे · Special Allowance 30.50% · Learning ₹850

अधिकारी स्केल V — SMGS-V

वेतनश्रेणी: ₹1,20,940 – (3,360/2) – 1,27,660 – (3,680/2) – 1,35,020 · 5 टप्पे · Special Allowance 30.50% · Learning ₹850

अधिकारी स्केल VI — TEGS-VI

वेतनश्रेणी: ₹1,40,500 – (4,000/4) – 1,56,500 · 5 टप्पे · Special Allowance 31.50% · Learning ₹850

अधिकारी स्केल VII — TEGS-VII

वेतनश्रेणी: ₹1,56,500 – (4,340/4) – 1,73,860 · 5 टप्पे · Special Allowance 31.50% · Learning ₹850

नमुना पगार ब्रेकअप — पे-स्लिपप्रमाणे

उदाहरण A: नवा बँक लिपिक (CSA), मुंबई

उदाहरण B: नवा अधिकारी स्केल I (PO), पुणे (9% HRA श्रेणी गृहीत)

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

स्रोत आणि अस्वीकरण

• 12वा द्विपक्षीय करार — दिनांक 8 मार्च 2024, IBA आणि वर्कमेन संघटना (AIBEA, NCBE, NOBW, INBEF); DA, Special Allowance (26.50%), Transport Allowance (₹850 + DA) आणि HRA (10.25%) कलमे — aibea.in. तपासले: 30 ऑक्टोबर 2026.
• 9th Joint Note (अधिकारी) — दिनांक 8 मार्च 2024, IBA आणि अधिकारी संघटना (AIBOC, AIBOA, INBOC, NOBO). अधिकारी Special Allowance दर (स्केल I 26.50%, II–III 28.30%, IV 30.50%) बँक दस्तऐवजांतून व AIBEA च्या फेब्रुवारी 2026 DA तक्त्यांच्या गणितातून पडताळले.
• IBA DA परिपत्र — ऑगस्ट–ऑक्टोबर 2026: 27.83% (3 ऑगस्ट 2026); AIBEA परिपत्र 31 जुलै 2026.
• Labour Bureau — CPI-IW (2016=100) मासिक आकडे.
• महाराष्ट्र व्यवसाय कर दर — राज्य व्यवसाय कर कायद्याप्रमाणे (₹200 दरमहा, फेब्रुवारीत ₹300).

हा कॅल्क्युलेटर केवळ माहिती आणि अंदाजासाठी आहे, आर्थिक किंवा कायदेशीर सल्ला नाही. DA, सुविधा आणि वसुली तिमाही, बँक आणि व्यक्तीनुसार बदलतात. ही माहिती सर्वसाधारण मार्गदर्शनासाठी आहे; अंतिम निर्णय घेण्यापूर्वी संबंधित बँक/विभागाच्या अधिकृत परिपत्रकातून किंवा वेबसाइटवरून खात्री करा. इंग्रजीतील कॅल्क्युलेटर: Bank Employee Salary Calculator. अधिक मराठी मार्गदर्शक: Arthzo मराठी.