नोव्हेंबर 2026 बदल: 1 नोव्हेंबरपासून बँक, कार्ड, कर आणि पेन्शनमधील नवे नियम
Read in English →हिंदीत वाचा →
नोव्हेंबर 2026 बदल कोणते? या महिन्यात बँक शुल्क, क्रेडिट कार्ड ऑफर, मोबाइलवर कॉलरचे नाव, करभरणीच्या मुदती, पेन्शनधारकांचे जीवन प्रमाणपत्र आणि GST संबंधित अनेक बदल आहेत. प्रत्येक बदलासोबत — काय बदलले, कोणावर परिणाम आणि तुम्ही काय करावे — हे सांगितले आहे. ज्या गोष्टी अजून निश्चित नाहीत, त्या स्पष्टपणे "अपेक्षित" किंवा "घोषणा बाकी" अशा लिहिल्या आहेत.
नोव्हेंबर 2026 चे बदल एका नजरेत
खालील तक्त्यात "निश्चित" म्हणजे अधिकृतपणे जाहीर/अधिसूचित; "अपेक्षित" म्हणजे फक्त अंदाज, नियम नव्हे. लक्षात ठेवा — अपेक्षित DA वाढ ही अजून DA वाढ नाही, आणि मसुदा (draft) नियम हा अजून नियम नाही.
| बदल | कोणावर परिणाम | तारीख | स्थिती |
|---|---|---|---|
| PNB क्रेडिट कार्ड शुल्कात बदल | PNB क्रेडिट कार्डधारक | 1 नोव्हेंबर | ✅ निश्चित |
| IndusInd: नाकारलेल्या व्यवहारावर ₹25 | IndusInd च्या ठरावीक बचत खात्यांचे धारक | 1 नोव्हेंबर | ✅ निश्चित |
| Axis कार्ड: मूव्ही ऑफरसाठी ₹25,000 खर्चाची अट | Axis क्रेडिट कार्डधारक | 1 नोव्हेंबर | ✅ निश्चित |
| कॉलरचे नोंदणीकृत नाव दिसणार (CNAP) | 4G/5G मोबाइल वापरकर्ते | 1 नोव्हेंबर | ✅ निश्चित |
| SEBI गुंतवणूकदार-जागरूकता संदेश बंधनकारक | शेअर बाजार गुंतवणूकदार / ब्रोकर | 1 नोव्हेंबर | ✅ निश्चित |
| टॅक्स-ऑडिट ITR ची अंतिम मुदत | ऑडिट असलेले व्यवसाय, फर्म, LLP, कंपन्या | 21 नोव्हेंबर | ✅ निश्चित |
| पेन्शनधारकांचे जीवन प्रमाणपत्र | 80 वर्षांखालील पेन्शनधारक | 1–30 नोव्हेंबर | ✅ निश्चित |
| DPDP: consent manager तरतुदी | वैयक्तिक डेटा हाताळणारे व्यवसाय | 13 नोव्हेंबर | ✅ निश्चित |
| GST: सुधारित GSTR-1, GSTR-1A, IFF मसुदा फॉर्मवर हरकती/सूचना | GST नोंदणीकृत व्यापारी | 1 नोव्हेंबरपासून (नवे फॉर्म 1 एप्रिल 2027 पासून प्रस्तावित) | 📝 प्रस्तावित |
| बँक कर्मचाऱ्यांचा DA (~31%) | बँक कर्मचारी | 1 नोव्हेंबर | ⏳ अपेक्षित |
| LPG सिलिंडरचे नोव्हेंबरचे दर | सर्व कुटुंबे / व्यावसायिक ग्राहक | 1 नोव्हेंबर | ❔ घोषणा बाकी |
नोव्हेंबरमध्ये काय बदलत नाही?
- आयकर स्लॅब — कोणताही बदल नाही.
- GST दर — कोणताही बदल नाही.
- ग्राहकांसाठी UPI — पूर्वीप्रमाणेच मोफत.
- अल्पबचत योजनांचे व्याजदर — 31 डिसेंबर 2026 पर्यंत तेच.
- रेपो दर — 5.50%; पुढील MPC निर्णय 4 डिसेंबर 2026 रोजी.
बँक आणि क्रेडिट कार्डमधील बदल
नोव्हेंबरचे बँकिंग बदल हे काही बँकांच्या स्वतःच्या शुल्कात आणि सुविधांतील सुधारणा आहेत, RBI चे नियम नव्हेत. तुमचे या बँकांमध्ये खाते किंवा कार्ड असेल तरच ते तुम्हाला लागू होतात.
1. PNB क्रेडिट कार्ड शुल्क (1 नोव्हेंबर 2026 पासून)
काय बदलले: PNB च्या Visa आणि RuPay क्रेडिट कार्डांवर कॅश ॲडव्हान्स शुल्क 2.5% होत आहे आणि काही नवी शुल्के जोडली जात आहेत:
| शुल्क | 1 नोव्हेंबर 2026 पासून |
|---|---|
| कॅश ॲडव्हान्स (कार्डने रोख काढणे) | रकमेच्या 2.5% (किमान ₹400 PNB ATM वर, ₹500 इतर ठिकाणी) |
| रिवॉर्ड रिडेम्प्शन | प्रति विनंती ₹99 |
| एका बिलिंग सायकलमध्ये ₹50,000 पेक्षा जास्त युटिलिटी पेमेंट | 1%, प्रति व्यवहार कमाल ₹2,000 |
| चेक / ऑटो-डेबिट परत (bounce) | रकमेच्या 2%, किमान ₹400 |
| उशिरा पेमेंट शुल्क | थकबाकीच्या स्लॅबनुसार (₹501–₹1,000 वर ₹500; ₹10,000 पर्यंत ₹750; ₹50,000 पर्यंत ₹1,000; त्यावर ₹1,200) |
सर्व शुल्कांवर GST वेगळा लागेल. FD च्या तारणावर दिलेल्या कार्डांवर सध्याचेच उशिरा पेमेंट व परत-पेमेंट शुल्क राहतील. उदाहरण: PNB ATM मधून कार्डने ₹10,000 काढल्यास 2.5% = ₹250 होतात, पण किमान शुल्क ₹400 असल्याने ₹400 + GST लागेल (शिवाय काढलेल्या दिवसापासून व्याज).
कोणावर परिणाम: PNB क्रेडिट कार्डधारक — विशेषतः कार्डने रोख काढणारे, वारंवार रिवॉर्ड रिडीम करणारे किंवा कार्डने मोठी वीज/युटिलिटी बिले भरणारे.
काय करावे: क्रेडिट कार्डने रोख काढणे टाळा; रिवॉर्ड पॉइंट एकदाच मोठ्या प्रमाणात रिडीम करा म्हणजे ₹99 वारंवार लागणार नाहीत; ऑटो-डेबिट खात्यात पुरेशी शिल्लक ठेवा. कार्डचे नियम क्रेडिट कार्ड नियम या मार्गदर्शकात समजून घ्या.
2. IndusInd Bank बचत खाते शुल्क
काय बदलले (1 नोव्हेंबर 2026 पासून):
- कार्ड स्वाइप (POS) व्यवहार नाकारला गेल्यास (उदा. शिल्लक कमी असल्यामुळे) प्रति व्यवहार ₹25.
- IndusInd ATM वर अपुऱ्या शिलकीमुळे पैसे काढणे नाकारले गेल्यास प्रति वेळ ₹25.
- तांत्रिक (non-financial) कारणांनी चेक परत आल्यास प्रति चेक ₹50.
सर्व शुल्कांवर GST वेगळा. कोणावर परिणाम: बँकेच्या सूचनेनुसार हे बदल Indus Delite, Digi-start, Online (किमान शिल्लक आवश्यक) आणि Indie या प्रकारांच्या बचत खात्यांना लागू आहेत. यातील काही खात्यांवर IMPS, NEFT आणि रोख व्यवहार शुल्क 1 ऑक्टोबर 2026 पासून आधीच बदलले आहेत.
काय करावे: कार्ड स्वाइप किंवा ATM मधून पैसे काढण्यापूर्वी शिल्लक तपासा; चेक लिहिताना तारीख, सही आणि रक्कम काळजीपूर्वक लिहा. तुमच्या खात्याचा प्रकार नेट बँकिंग/पासबुकवर तपासा.
3. Axis Bank क्रेडिट कार्ड: मूव्ही ऑफरसाठी खर्चाची अट
काय बदलले (1 नोव्हेंबर 2026 पासून): Axis क्रेडिट कार्डांवरील मूव्ही ऑफर (उदा. MY ZONE वरील "एक घ्या, एक मोफत") मिळवण्यासाठी मागील तीन कॅलेंडर महिन्यांत किमान ₹25,000 पात्र खर्च आवश्यक असेल. व्याज, शुल्क, रिफंड आणि रिव्हर्सल हा खर्च मोजताना धरले जात नाहीत. नवे कार्ड मिळाल्याचा महिना आणि त्यानंतरचे तीन महिने ही अट लागू नाही (एका प्रकारातून दुसऱ्या प्रकारात अपग्रेड हे "नवे कार्ड" मानले जात नाही).
कोणावर परिणाम: Axis क्रेडिट कार्डधारक, विशेषतः कमी खर्च करणारे.
काय करावे: मागील तीन महिन्यांत तुमचा खर्च ₹25,000 झाला का ते पाहा; फक्त ऑफरसाठी अनावश्यक खर्च वाढवू नका.
बँक कर्मचाऱ्यांचा DA (अपेक्षित)
काय बदलेल: 12व्या द्विपक्षीय करारानुसार (12th Bipartite Settlement / 9th Joint Note) बँक कर्मचाऱ्यांचा DA दर तिमाहीत बदलतो; नोव्हेंबर 2026 – जानेवारी 2027 तिमाहीसाठी तो 1 नोव्हेंबरपासून सुधारित होईल. जुलै (153.2) आणि ऑगस्ट (154.4) चे CPI-IW आल्यानंतर तो मूळ वेतनाच्या सुमारे 31% होण्याची अपेक्षा आहे (सध्या ऑगस्ट–ऑक्टोबर 2026 साठी 27.83%). अचूक दर सप्टेंबर 2026 च्या CPI-IW आणि IBA च्या परिपत्रकावर अवलंबून आहे — म्हणून हा अजून अंदाज आहे.
कोणावर परिणाम: बँक कर्मचारी. काय करावे: IBA परिपत्रकाची वाट पाहा. स्केलनुसार अंदाज बँक DA नोव्हेंबर 2026 मध्ये आणि नवा पगार बँक कर्मचारी पगार कॅल्क्युलेटरने पाहा.
RBI आणि व्याजदर
काय बदलले: नोव्हेंबर 2026 मध्ये ग्राहकांसाठी RBI चा कोणताही नवा नियम लागू होत नाही. 7 ऑक्टोबर 2026 रोजी 25 bps वाढीनंतर रेपो दर 5.50% आहे (5.25% वरून). पुढील MPC बैठक 2–4 डिसेंबर 2026 रोजी आहे.
कोणावर परिणाम: रेपो-लिंक्ड होम आणि पर्सनल लोन त्यांच्या पुढच्या रीसेट तारखेला नव्या दरावर येतील; काही बँका FD दरही वाढवू शकतात.
पुढे काय: फसव्या इलेक्ट्रॉनिक बँकिंग व्यवहारांतील ग्राहकाच्या जबाबदारीबाबत RBI चे सुधारित निर्देश (24 जून 2026 रोजी जारी) 1 जानेवारी 2027 पासून होणाऱ्या व्यवहारांना लागू होतील, नोव्हेंबरपासून नाही. त्यात पाच दिवसांत तक्रार केल्यास तृतीय-पक्ष उल्लंघनात ग्राहकाची जबाबदारी शून्य, आणि ₹500 पेक्षा जास्त व्यवहारांवर SMS अलर्ट बंधनकारक, अशा तरतुदी आहेत. फसवणूक झाल्यास बँकेसोबत 1930 हेल्पलाइनवरही तक्रार करा.
UPI, डिजिटल पेमेंट आणि कॉलर नाव (CNAP)
UPI: 1 नोव्हेंबर 2026 पासून UPI चा कोणताही नवा नियम नाही. व्यक्ती-ते-व्यक्ती (P2P) आणि ग्राहकांसाठी UPI मोफत आहे. 15 ऑक्टोबर 2026 पासून ₹2,000 पेक्षा जास्त व्यापारी (P2M) पेमेंटवर 0.4% मर्चंट डिस्काउंट रेट (MDR) लागू आहे — तो व्यापारी देतात, ग्राहक नाही. UPI QR द्वारे दरमहा ₹1 लाखपर्यंत रक्कम स्वीकारणाऱ्या लहान व्यापाऱ्यांना सूट आहे, आणि ₹75,000 वरील व्यवहारावर MDR कमाल ₹300 आहे. बँकांना व्यापाऱ्यांनी हा खर्च ग्राहकांवर टाकू नये याची खात्री करण्यास सांगितले आहे.
CNAP — काय बदलले: दूरसंचार विभागाच्या (DoT) निर्देशानुसार 1 नोव्हेंबर 2026 पासून 4G आणि 5G नेटवर्कवर येणाऱ्या कॉलवर कॉल करणाऱ्याचे सिम-नोंदणीतील नाव (Calling Name Presentation) डीफॉल्टने दिसेल. 2G/3G आणि लँडलाइनसाठी वेगळा निर्णय होणार आहे. आंतरराष्ट्रीय कॉलवर "International Call" असे दिसेल.
कोणावर परिणाम: सर्व 4G/5G मोबाइल वापरकर्ते. हा या महिन्याचा सर्वात महत्त्वाचा फसवणूक-विरोधी बदल आहे, कारण बहुतेक UPI आणि कार्ड फसवणूक "मी बँकेतून बोलतोय" अशा कॉलपासून सुरू होते.
काय करावे: बँकेच्या नावाने आलेल्या कॉलवर स्क्रीनवर दिसणारे नोंदणीकृत नाव नीट पाहा; नाव आणि दावा जुळत नसल्यास OTP, PIN काहीही सांगू नका.
LPG सिलिंडरचे दर (1 नोव्हेंबर)
तेल विपणन कंपन्या दर महिन्याच्या 1 तारखेला LPG (घरगुती व व्यावसायिक) आणि विमान इंधनाचे (ATF) दर सुधारतात. नोव्हेंबर 2026 चे दर 1 नोव्हेंबरला जाहीर होतील — सध्या घोषणा बाकी आहे, म्हणून या पानावर कोणताही दर दिलेला नाही. मुंबई, पुणे किंवा तुमच्या शहराचा दर तेल कंपनीच्या अधिकृत वेबसाइट/ॲपवरच तपासा.
LPG सबसिडी जमा होत नाही? तुमच्या वितरकाकडे किंवा तेल कंपनीच्या ॲपमधून आधार बायोमेट्रिक e-KYC पूर्ण करा.
आयकर: नोव्हेंबर 2026 मधील तारखा
नोव्हेंबरमध्ये आयकर स्लॅब किंवा नियम बदलत नाहीत. या तारखा मात्र महत्त्वाच्या आहेत:
| तारीख | काय भरायचे | कोणासाठी |
|---|---|---|
| 7 नोव्हेंबर | ऑक्टोबरमध्ये कापलेला TDS/TCS जमा | कपात करणारे (Deductors) |
| 15 नोव्हेंबर | जुलै–सप्टेंबर तिमाहीचे नॉन-सॅलरी TDS प्रमाणपत्र | कपात करणारे |
| 21 नोव्हेंबर | AY 2026-27 चा ITR — टॅक्स-ऑडिट प्रकरणे (31 ऑक्टोबरवरून वाढवलेली मुदत) | ऑडिट असलेले व्यवसाय, फर्म, LLP, कंपन्या |
| 30 नोव्हेंबर | ऑक्टोबरचे TDS challan-cum-statement (मालमत्ता खरेदी, भाडे, काही कंत्राटदार/व्यावसायिक पेमेंट) | TDS कापणाऱ्या व्यक्ती |
| 31 डिसेंबर | AY 2026-27 चा विलंबित (belated) किंवा सुधारित ITR | मूळ मुदत चुकलेले |
टीप: CBDT ने ऑडिट प्रकरणांसाठी टॅक्स ऑडिट रिपोर्टची मुदत 21 ऑक्टोबर आणि ITR ची मुदत 21 नोव्हेंबर 2026 केली आहे. 1 एप्रिल 2026 पासूनच्या व्यवहारांसाठी नवीन आयकर कायदा 2025 लागू असल्याने TDS फॉर्मचे क्रमांक बदललेले असू शकतात — फॉर्म भरताना आयकर पोर्टलवर खात्री करा. ट्रान्सफर-प्रायसिंग प्रकरणांची मुदत वेगळी असते. जुनी आणि नवी करप्रणाली तुलना Income Tax Calculator ने करा.
GST
काय बदलले: GST दरांमध्ये कोणताही बदल नाही. सुधारित GSTR-1, GSTR-1A आणि IFF फॉर्मचे मसुदे 1 नोव्हेंबरपासून MyGov पोर्टलवर सार्वजनिक सूचनांसाठी ठेवले जाणार आहेत; नवे फॉर्म 1 एप्रिल 2027 पासून लागू करण्याचा प्रस्ताव आहे (सध्या प्रस्ताव, नियम नव्हे).
नियमित तारखा (ऑक्टोबरच्या रिटर्नसाठी): GSTR-1 — 11 नोव्हेंबर, IFF — 13 नोव्हेंबर, GSTR-3B (मासिक) — 20 नोव्हेंबर, QRMP चलन भरणा — 25 नोव्हेंबर.
काय करावे: GST नोंदणीकृत व्यापाऱ्यांनी वेळेवर रिटर्न भरावे आणि इच्छा असल्यास मसुदा फॉर्मवर आपले मत नोंदवावे.
बचत आणि गुंतवणूक
अल्पबचत योजना: ऑक्टोबर–डिसेंबर 2026 तिमाहीसाठी दर कायम आहेत:
| योजना | व्याजदर (ऑक्टो–डिसें 2026) |
|---|---|
| PPF | 7.1% |
| सुकन्या समृद्धी योजना (SSY) | 8.2% |
| ज्येष्ठ नागरिक बचत योजना (SCSS) | 8.2% |
| NSC | 7.7% |
| किसान विकास पत्र (KVP) | 7.5% |
| पोस्ट ऑफिस मासिक उत्पन्न योजना (MIS) | 7.4% |
| 5 वर्षांची RD | 6.7% |
अधिक माहितीसाठी PPF मार्गदर्शक आणि SCSS मार्गदर्शक पाहा.
शेअर बाजार: SEBI च्या 1 ऑक्टोबर 2026 च्या परिपत्रकानुसार ("Project Jagrook") 1 नोव्हेंबरपासून ब्रोकरच्या वेबसाइटवर आणि ट्रेडिंग ॲपच्या लँडिंग पेजवर गुंतवणूकदार-जागरूकता संदेश दाखवणे बंधनकारक आहे (ॲपवर जोखीम-सूचनांसोबत आलटून-पालटून). शुल्क किंवा मार्जिनमध्ये बदल नाही. तुम्हाला काहीही करावे लागणार नाही.
मुदत ठेव (FD): ऑक्टोबरच्या रेपो वाढीनंतर बँका FD दर सुधारू शकतात — FD नूतनीकरणापूर्वी दरांची तुलना करा.
कर्ज आणि EMI वरील परिणाम
नोव्हेंबर 2026 मध्ये कर्जासंबंधी कोणताही देशव्यापी नवा नियम नाही. पण 7 ऑक्टोबरची रेपो वाढ (5.25% → 5.50%) रेपो-लिंक्ड (EBLR) कर्जांवर त्यांच्या पुढच्या रीसेट तारखेपासून परिणाम करेल.
उदाहरण: ₹30 लाखांचे 20 वर्षांचे होम लोन 8.00% वरून 8.25% झाल्यास EMI सुमारे ₹25,093 वरून ₹25,562 होईल — म्हणजे दरमहा सुमारे ₹469 जास्त (बँक EMI ऐवजी मुदत वाढवू शकते).
काय करावे: तुमच्या कर्जाची रीसेट तारीख जाणून घ्या आणि EMI कॅल्क्युलेटरमध्ये 0.25% वाढलेला दर टाकून नवा हप्ता पाहा. कॅल्क्युलेटरचा निकाल फक्त अंदाज आहे — बँकेची प्रत्यक्ष EMI दिवसांची गणना, अचूक रीसेट तारीख, आंशिक प्रीपेमेंट, कर्जात जोडलेला विमा हप्ता आणि राउंडिंगमुळे वेगळी असू शकते. होम लोनची संपूर्ण माहिती होम लोन मार्गदर्शकमध्ये आहे.
पेन्शनधारक आणि ज्येष्ठ नागरिक: जीवन प्रमाणपत्र
काय: जीवन प्रमाणपत्र (Life Certificate) देण्याचा कालावधी 1–30 नोव्हेंबर 2026 आहे.
कोणावर परिणाम: 80 वर्षांखालील पेन्शनधारकांनी याच महिन्यात द्यायचे आहे; 80 वर्षे व त्यावरील पेन्शनधारक 1 ऑक्टोबरपासून देऊ शकत होते. प्रमाणपत्र न दिल्यास डिसेंबरपासून ते मिळेपर्यंत पेन्शन थांबू शकते.
काय करावे — तीन मार्ग:
- बँकेत: पेन्शन देणाऱ्या शाखेत PPO क्रमांक, आधार आणि पेन्शन खात्याची माहिती घेऊन जा.
- डिजिटल: Jeevan Pramaan आणि AadhaarFaceRD ॲपद्वारे फेस ऑथेंटिकेशन करून डिजिटल जीवन प्रमाणपत्र तयार करा, किंवा कॉमन सर्व्हिस सेंटरमध्ये (CSC) जा.
- घरबसल्या: अनेक बँका आणि India Post Payments Bank घरपोच (doorstep) जीवन प्रमाणपत्र सेवा देतात.
केंद्र सरकारी पेन्शनधारकांची DR 1 जुलै 2026 पासून 63% झाली आहे — थकबाकीसह तपशील केंद्रीय कर्मचारी DA वाढ मध्ये. SCSS सह अल्पबचत दर 31 डिसेंबरपर्यंत अपरिवर्तित आहेत.
नोकरदारांसाठी नोव्हेंबरचा अर्थ
- केंद्र सरकारी कर्मचारी आणि पेन्शनधारक: DA/DR 1 जुलै 2026 पासून 63% (मंत्रिमंडळ, 28 ऑक्टोबर); थकबाकी व्यय विभागाच्या ज्ञापनानंतर मिळेल.
- बँक कर्मचारी: 1 नोव्हेंबरपासून DA सुधारणा, सुमारे 31% अपेक्षित.
- होम लोन घेणारे: ऑक्टोबरची रेपो वाढ पुढच्या रीसेटवर लागू होईल.
- ITR ची मुदत चुकली? 31 डिसेंबर 2026 पूर्वी विलंबित रिटर्न भरा.
- PNB किंवा Axis कार्डधारक: वर दिलेली नवी शुल्के आणि ऑफरच्या अटी पाहा.
लहान व्यापाऱ्यांसाठी
- टॅक्स-ऑडिट ITR: 21 नोव्हेंबर 2026 पर्यंत.
- GST: GSTR-1 (11 नोव्हेंबर), IFF (13 नोव्हेंबर), GSTR-3B (20 नोव्हेंबर), QRMP चलन (25 नोव्हेंबर). सुधारित रिटर्न फॉर्मच्या मसुद्यावर नोव्हेंबरमध्ये सूचना देता येतील.
- UPI MDR: ₹2,000 वरील P2M पेमेंटवर 0.4% (15 ऑक्टोबरपासून); दरमहा ₹1 लाखपर्यंत QR संकलन असलेल्या लहान व्यापाऱ्यांना सूट.
- पेरोल: ऑक्टोबरचा TDS 7 नोव्हेंबरपर्यंत; ऑक्टोबरचे EPF आणि ESI 15 नोव्हेंबरपर्यंत.
- डेटा संरक्षण (DPDP): consent manager संबंधी तरतुदी 13 नोव्हेंबर 2026 पासून लागू; बहुतांश इतर जबाबदाऱ्या 13 मे 2027 पासून.
नोव्हेंबर 2026 मधील बँक सुट्ट्या (राज्यनिहाय)
प्रादेशिक सुट्ट्या फक्त नमूद राज्यांत लागू होतात. दिवाळी (लक्ष्मीपूजन) रविवार, 8 नोव्हेंबरला आहे.
| तारीख | प्रसंग | कुठे |
|---|---|---|
| 9 नोव्हेंबर (सोम) | गोवर्धन पूजा | उत्तर व मध्य भारतातील काही राज्ये |
| 10 नोव्हेंबर (मंगळ) | बलिप्रतिपदा / दिवाळी पाडवा | महाराष्ट्र (मुंबई, नागपूर, बेलापूर), कर्नाटक, गुजरात व इतर |
| 11 नोव्हेंबर (बुध) | भाऊबीज | उत्तर प्रदेश, पश्चिम बंगाल व इतर |
| 13 नोव्हेंबर (शुक्र) | वांगला | मेघालय |
| 14 नोव्हेंबर (शनि) | दुसरा शनिवार | सर्व बँका |
| 16 नोव्हेंबर (सोम) | छठ | बिहार, झारखंड |
| 20 नोव्हेंबर (शुक्र) | इगास-बग्वाल | उत्तराखंड |
| 23 नोव्हेंबर (सोम) | सेंग कुट स्नेम | मेघालय |
| 24 नोव्हेंबर (मंगळ) | गुरु नानक जयंती | बहुतांश राज्ये |
| 27 नोव्हेंबर (शुक्र) | कनकदास जयंती | कर्नाटक |
| 28 नोव्हेंबर (शनि) | चौथा शनिवार | सर्व बँका |
बँक सुट्ट्यांतही ऑनलाइन बँकिंग, UPI आणि ATM चालू राहतात. शाखेत जाण्यापूर्वी RBI च्या सुट्टी यादीत तुमच्या राज्याची खात्री करा.
तुम्हाला काही करायचे आहे का? (चेकलिस्ट)
| तुम्ही कोण | काय करावे | केव्हापर्यंत |
|---|---|---|
| पेन्शनधारक | जीवन प्रमाणपत्र द्या — महिन्याच्या सुरुवातीलाच देणे सोपे | 30 नोव्हेंबर |
| टॅक्स-ऑडिट असलेला व्यवसाय | ITR भरा | 21 नोव्हेंबर |
| PNB, IndusInd किंवा Axis ग्राहक | नवी शुल्के वाचा; गरज असल्यास कार्ड/खात्याचा वापर बदला | 1 नोव्हेंबरपासून |
| LPG सबसिडी मिळत नसलेले | वितरक किंवा तेल कंपनीच्या ॲपद्वारे आधार बायोमेट्रिक e-KYC | — |
| रेपो-लिंक्ड होम लोन | रीसेट तारीख जाणून घ्या, नवी EMI तपासा | पुढचा रीसेट |
| बाकी सर्व | या महिन्यात कोणतीही कृती आवश्यक नाही | — |
नोव्हेंबरच्या मुख्य तारखा
- 1 नोव्हेंबर — बँक, कार्ड, CNAP आणि SEBI बदल; LPG दर सुधारणा
- 7 नोव्हेंबर — TDS/TCS जमा (ऑक्टोबर)
- 11 नोव्हेंबर — GSTR-1 (ऑक्टोबर)
- 13 नोव्हेंबर — DPDP consent manager तरतुदी
- 20 नोव्हेंबर — GSTR-3B (ऑक्टोबर)
- 21 नोव्हेंबर — ITR, टॅक्स-ऑडिट प्रकरणे
- 30 नोव्हेंबर — जीवन प्रमाणपत्राची अंतिम तारीख
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
1 नोव्हेंबर 2026 पासून कोणते आर्थिक नियम बदलत आहेत?
PNB क्रेडिट कार्ड शुल्क (कॅश ॲडव्हान्स 2.5%, रिवॉर्ड रिडेम्प्शन ₹99, एका सायकलमध्ये ₹50,000 वरील युटिलिटी पेमेंटवर 1%), IndusInd Bank च्या ठरावीक बचत खात्यांवर नाकारलेल्या कार्ड/ATM व्यवहारासाठी ₹25, Axis Bank मूव्ही ऑफरसाठी तीन महिन्यांत ₹25,000 खर्चाची अट, 4G/5G कॉलवर कॉलरचे नोंदणीकृत नाव (CNAP), आणि ब्रोकर प्लॅटफॉर्मवर SEBI जागरूकता संदेश बंधनकारक. LPG चे दरही 1 नोव्हेंबरला सुधारतात.
2026 मध्ये पेन्शनधारकांसाठी जीवन प्रमाणपत्राची अंतिम तारीख कोणती?
80 वर्षांखालील पेन्शनधारकांसाठी 30 नोव्हेंबर 2026. 80 वर्षे व त्यावरील 1 ऑक्टोबरपासून देऊ शकत होते. ते बँक शाखेत, doorstep बँकिंगद्वारे किंवा Jeevan Pramaan वर फेस ऑथेंटिकेशनने डिजिटल पद्धतीने देता येते.
AY 2026-27 साठी टॅक्स-ऑडिट प्रकरणांची ITR अंतिम तारीख कोणती?
21 नोव्हेंबर 2026. CBDT ने ती 31 ऑक्टोबर 2026 वरून वाढवली आहे. नॉन-ऑडिट करदाते ज्यांची मुदत चुकली, ते 31 डिसेंबर 2026 पर्यंत विलंबित रिटर्न भरू शकतात.
1 नोव्हेंबर 2026 ला LPG सिलिंडरचे दर बदलतील का?
तेल विपणन कंपन्या दर महिन्याच्या 1 तारखेला LPG आणि ATF चे दर सुधारतात. नोव्हेंबरचे दर 1 नोव्हेंबरला जाहीर होतील; ते अधिकृतपणे जाहीर होईपर्यंत आम्ही कोणताही आकडा देत नाही.
नोव्हेंबर 2026 मध्ये UPI चे नियम बदलत आहेत का?
नाही. ग्राहकांसाठी UPI मोफत आहे. ₹2,000 वरील व्यापारी पेमेंटवरील 0.4% MDR (15 ऑक्टोबर 2026 पासून) व्यापारी भरतात, ग्राहक नाही.
CNAP म्हणजे काय आणि ते बंद करता येते का?
CNAP म्हणजे Calling Name Presentation — कॉल करणाऱ्याचे सिम घेताना नोंदवलेले नाव तुमच्या स्क्रीनवर दिसणे. 1 नोव्हेंबरपासून 4G/5G वर ते डीफॉल्टने सुरू होईल. कॉल करणारे CLIR सुविधेद्वारे आपले नाव लपवू शकतात; स्वीकारणाऱ्याने ते बंद करण्याचा पर्याय जाहीर झालेला नाही.
बँक कर्मचाऱ्यांना नोव्हेंबर 2026 पासून DA वाढ मिळेल का?
बँक DA दर तिमाहीत सुधारतो. नोव्हेंबर 2026 – जानेवारी 2027 साठी 12व्या द्विपक्षीय करारानुसार तो मूळ वेतनाच्या सुमारे 31% होण्याची अपेक्षा आहे (27.83% वरून). अचूक दर सप्टेंबर 2026 च्या CPI-IW आणि IBA परिपत्रकावर अवलंबून आहे.
नोव्हेंबर 2026 मध्ये रेपो दर बदलला आहे का?
नाही. 7 ऑक्टोबर 2026 रोजी RBI ने 25 बेसिस पॉइंट वाढ केली, त्यानंतर रेपो दर 5.50% आहे. पुढचा MPC निर्णय 4 डिसेंबर 2026 रोजी येईल.
नोव्हेंबर 2026 मध्ये अल्पबचत योजनांचे व्याजदर बदलत आहेत का?
नाही. ऑक्टोबर–डिसेंबर 2026 साठी दर ठरलेले आहेत: PPF 7.1%, SSY 8.2%, SCSS 8.2%, NSC 7.7%. पुढची सुधारणा डिसेंबरअखेरीस जाहीर होईल.
नोव्हेंबर 2026 मध्ये महाराष्ट्रात बँका किती दिवस बंद राहतील?
रविवार आणि दुसरा व चौथा शनिवार (14 आणि 28 नोव्हेंबर) याशिवाय महाराष्ट्रात 10 नोव्हेंबर (बलिप्रतिपदा) आणि 24 नोव्हेंबर (गुरु नानक जयंती) या सुट्ट्या अपेक्षित आहेत. अंतिम खात्रीसाठी RBI ची सुट्टी यादी पाहा.
स्रोत आणि अस्वीकरण
स्रोत (30 ऑक्टोबर 2026 रोजी तपासले): Punjab National Bank — क्रेडिट कार्ड सुधारित शुल्क सूचना (1 नोव्हेंबर 2026 पासून); IndusInd Bank — "Revision in SA Charges Effective Oct/Nov 26"; Axis Bank — spend-based movie offer अटी (1 नोव्हेंबर 2026); दूरसंचार विभाग (DoT) — CNAP निर्देश; SEBI परिपत्रक, 1 ऑक्टोबर 2026 (Project Jagrook); CBDT — AY 2026-27 ऑडिट/ITR मुदतवाढ (newsonair, 29 सप्टेंबर 2026); वित्त मंत्रालय — अल्पबचत दर ऑक्टो–डिसें 2026; RBI — MPC वेळापत्रक 2026-27 आणि ग्राहक-जबाबदारी निर्देश (24 जून 2026); NPCI — UPI MDR (15 ऑक्टोबर 2026); IBA — बँक DA 27.83% (ऑगस्ट–ऑक्टोबर 2026); Labour Bureau — CPI-IW; DPDP नियम 2025; RBI सुट्टी यादी; Jeevan Pramaan. अपेक्षित आणि प्रस्तावित गोष्टी (बँक DA, GST मसुदा फॉर्म) निश्चित नियमांपासून वेगळ्या दाखवल्या आहेत. LPG चे नोव्हेंबरचे दर अधिकृत घोषणेनंतरच पाहावेत. हे पान सर्वसाधारण माहिती आहे, वैयक्तिक आर्थिक, कर किंवा कायदेशीर सल्ला नाही.
ही माहिती सर्वसाधारण मार्गदर्शनासाठी आहे; अंतिम निर्णय घेण्यापूर्वी संबंधित बँक/विभागाच्या अधिकृत परिपत्रकातून किंवा वेबसाइटवरून खात्री करा.